Faiz Hesablama Üsulları: Ədədin Faizi, Artım və Endirim

Faiz gündəlik həyatda hər yerdədir: endirim, kredit, maaş artımı, imtahan balı. Yaxşı xəbər odur ki, bütün faiz hesabları üç əsas hala əsaslanır.

1. Ədədin faizini tapmaq

Düstur: nəticə = ədəd × faiz ÷ 100. 250 manatın 20%-i: 250 × 20 ÷ 100 = 50 manat. Ağılda hesablamaq üçün əvvəl 10%-i tapıb (ədədi 10-a bölüb) lazım olan qədər vurmaq rahatdır.

2. Bir ədədin digərinin neçə faizi olduğunu tapmaq

Düstur: faiz = hissə ÷ bütöv × 100. 45 balı 60 baldan almısınızsa: 45 ÷ 60 × 100 = 75%.

3. Faiz artımı və ya azalması

Düstur: dəyişiklik = (yeni − köhnə) ÷ köhnə × 100. Qiymət 80 manatdan 100 manata qalxıbsa: (100 − 80) ÷ 80 × 100 = 25% artım. Qiymət 100-dən 80-ə düşübsə: (80 − 100) ÷ 100 × 100 = −20%, yəni 20% endirim.

Diqqət: artım və azalma simmetrik deyil

Qiymət 25% artıb sonra 25% azalarsa əvvəlki qiymətə qayıtmır: 100 → 125 → 93,75. Çünki azalma yeni, daha böyük rəqəm üzərindən hesablanır. Bunu endirim kampaniyalarını müqayisə edərkən yadda saxlayın.

Qısa xatırlatma

• 50% = yarısı, 25% = dörddə biri, 10% = ondabiri.
• Faiz bəndi ilə faiz dəyişikliyini qarışdırmayın: 20%-dən 25%-ə artım 5 faiz bəndidir, amma 25% nisbi artımdır.

Hesabı dərhal görmək üçün faiz hesablama alətinə baxın.