Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Şartlar, Formül ve Örnek
Kıdem tazminatı hakkı kimlere doğar, hangi ücret esas alınır, tavan nedir ve net tutar nasıl bulunur.
Kıdem tazminatı, belirli şartlarla işten ayrılan işçiye çalıştığı her yıl için ödenen yasal bir haktır. Türkiye iş hukukunda hesap yöntemi nettir, ancak hangi ücretin esas alınacağı ve tavan sık karıştırılır.
Hak ne zaman doğar?
Genel kural, aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmak ve işten haklı bir sebeple ayrılmak ya da işveren tarafından haklı sebep olmadan çıkarılmaktır. Emeklilik, askerlik ve belirli koşullarda kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması gibi durumlar da hak doğurabilir. Kendi durumun için işçilik konusunda uzman bir hukukçuya danışman gerekir.
Formül
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret ödenir. Bir yıldan artan süreler (ay ve gün) oransal olarak eklenir. Örneğin 6 yıl 9 ay 10 gün çalışan ve aylık 40.000 TL giydirilmiş brüt ücret alan birinin brüt tazminatı yaklaşık 40.000 × 6,78 = 271.000 TL olur.
Hangi ücret esas alınır?
Yalnızca çıplak maaş değil, düzenli olarak ödenen yol, yemek, ikramiye gibi yan haklar da dahil giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Aracın ücret alanına bu toplamı yazman gerekir.
Tavan sınırı
Her dönem için devlet bir kıdem tazminatı tavanı belirler. Maaşın tavanın üzerindeyse hesap tavan üzerinden yapılır. Güncel tutarı resmî duyurulardan öğrenip araca yazabilirsin.
Kesintiler
Kıdem tazminatından gelir vergisi alınmaz; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Net tutar bu yüzden brüt tutara çok yakındır.
- İhbar tazminatı ayrı bir haktır ve bu hesaba dahil değildir.
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti de ayrıca ödenir.
Aracı kullanarak tahmini tutarı görebilirsin; bağlayıcı hesap için işyerinin bordro birimine ya da bir uzmana başvur.